Η ασφάλεια του σπιτιού είναι αδιαπραγμάτευτη, αλλά τα τελευταία χρόνια, η πυρασφάλεια έχει πάψει να είναι απλώς μια καλή πρακτική και έχει γίνει - για πολλούς - νομική υποχρέωση. Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών, η νομοθεσία έχει αλλάξει δραστικά. Αν έχεις ακίνητο, είτε είναι μόνιμη κατοικία κοντά σε δασική έκταση, είτε ένα απλό διαμέρισμα που νοικιάζεις μέσω Airbnb, οι νέοι κανόνες σε αφορούν άμεσα.

Τι ισχύει τελικά; Ποιες είναι οι προθεσμίες που δεν πρέπει να αγνοήσεις; Και τι σύστημα χρειάζεσαι πραγματικά; Ας τα δούμε όλα αναλυτικά.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο: Ποιοι είναι υποχρεωμένοι να το ακολουθήσουν;

Εδώ έχει προκύψει σύγχυση, καθώς πλέον υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες ιδιοκτητών που υποχρεούνται να εγκαταστήσουν συστήματα πυροπροστασίας:

1. Ο νέος κανονισμός πυροπροστασίας ακινήτων

Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023 και του 2024, η κυβέρνηση θέσπισε τον νέο "Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων". Πρόκειται για το νόμο που αλλάζει τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτησίες. Αφορά ΟΛΑ τα ακίνητα (σπίτια, αποθήκες, κ.λπ.) που βρίσκονται μέσα ή σε απόσταση 300 μέτρων από δάση, δασικές εκτάσεις, πάρκα ή άλση. Και τι προβλέπει; Ο νόμος υποχρεώνει τους ιδιοκτήτες να εφαρμόσουν μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας. Στα μέτρα αυτά, αναλόγως την κατηγορία επικινδυνότητας του ακινήτου, περιλαμβάνεται και η εγκατάσταση ενός συστήματος πυρανίχνευσης.

Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να απευθυνθούν σε τεχνικό (π.χ. μηχανικό) για να συντάξει "Έντυπο Αξιολόγησης Επικινδυνότητας" και "Τεχνική Έκθεση", όπου καθορίζεται η κατηγορία κινδύνου του ακινήτου (Χαμηλή, Μεσαία, Υψηλή, Ιδιαίτερα Υψηλή).

Ο νόμος είναι ήδη σε ισχύ και οι προθεσμίες για την εφαρμογή των μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης συστημάτων πυρανίχνευσης έχουν ως εξής.

* Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων υψηλής επικινδυνότητας, που δεν έχουν ήδη συμμορφωθεί με τη νομοθεσία, υπάρχει κίνδυνος επιβολής προστίμου, όπως αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωση για τον κανονισμό πυροπραστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων.

2. Η υποχρέωση για καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb)

Από την άλλη, ανεξάρτητα από το αν το ακίνητό σου είναι κοντά σε δάσος ή όχι, αν το εκμεταλλεύεσαι ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb), τότε υποχρεούσαι να λάβεις μέτρα πυρανίχνευσης και πυροπροστασίας.

Όπως ορίζει ο νόμος, πλέον, όλες οι μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν αυτόνομους ανιχνευτές καπνού σε εμφανή σημεία.

Τι πρέπει να γνωρίζεις πριν προβείς σε αγορά

Τώρα που γνωρίζεις αν το ακίνητό σου χρειάζεται σύστημα πυρανίχνευσης πάμε να δούμε όλα όσα χρειάζεται να ξέρεις πριν την αγορά του κατάλληλου εξοπλισμού.

✔️ Ανιχνευτής Καπνού vs Σύστημα Πυρανίχνευσης

Πολλοί συνδέουν αυτές τις 2 έννοιες και συχνά διερωτώνται τι διαφορά υπάρχει ανάμεσά τους. 

Πρόκειται, όμως, για δύο ξεχωριστά πράγματα. 

1. Ο αυτόνομος ανιχνευτής καπνού (smoke alarm) είναι μια απλή συσκευή που λειτουργεί με μπαταρία και όταν ανιχνεύσει καπνό, χτυπάει μια δυνατή, ενσωματωμένη σειρήνα.  Πρόκειται για την ελάχιστη προστασία για κάθε σπίτι και αυτό που απαιτεί ο νόμος για τα Airbnb. Η εγκατάσταση του είναι πολύ εύκολη και μπορεί να γίνει από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη με μηδενικό κόστος πέρα από τη συσκευή, καθώς δε χρειάζεται κάποιος ειδικός τεχνικός για να τον εγκαταστήσει.

2. Το σύστημα πυρανίχνευσης (fire detection system), από την άλλη, είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα που αποτελείται από έναν κεντρικό πίνακα πυρανίχνευσης, πολλούς ανιχνευτές (καπνού, θερμότητας, κ.λπ.) συνδεδεμένους με καλώδιο ή ασύρματα, σειρήνες και μπουτόν χειροκίνητης ενεργοποίησης. Αυτό, συνήθως, απαιτεί ο Κανονισμός Πυροπροστασίας για τα ακίνητα κοντά σε δάση, ειδικά στις υψηλότερες κατηγορίες κινδύνου και καλύπτει όλο το σπίτι. Με το σύστημα πυρανίχνευσης ξέρεις ανά πάσα στιγμή πού χτύπησε ο συναγερμός (σε ποια ζώνη), ενώ μπορεί να συνδεθεί με κέντρο λήψης σημάτων ή την Πυροσβεστική για πιο άμεση ειδοποίηση σε περίπτωση κάποιου περιστατικού.

✔️ Που τοποθετούνται οι ανιχνευτές;

Εδώ ισχύει ο γενικός κανόνας "όσο περισσότεροι, τόσο καλύτερα", ωστόσο υπάρχουν κάποια στρατηγικά σημεία που μπορούν να βοηθήσουν σε περίπτωση ανάγκης:

1. Σε κάθε υπνοδωμάτιο: Είναι από τα πιο σημαντικά σημεία του σπιτιού, όπου η τοποθέτηση είναι απαραίτητη. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, είμαστε πιο ευάλωτοι, καθώς δεν μπορούμε να δούμε ή να μυρίσουμε τον καπνό. Ο ανιχνευτής λειτουργεί ως "φύλακας", χρησιμοποιώντας δυνατό ήχο για να ενεργοποιήσει τη μόνη αίσθηση που μας προστατεύει στον ύπνο: την ακοή.
2. Έξω από τα υπνοδωμάτια: Άλλο ένα σημείο εξίσου σημαντικό είναι ο διάδρομος ή το χολ που οδηγεί προς τα υπνοδωμάτια. Το σημείο αυτό είναι στρατηγικό για δύο λόγους. Πρώτον, λειτουργεί ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, ενεργοποιούμενος πριν ο καπνός φτάσει στην πόρτα του υπνοδωματίου. Ενώ, λειτουργεί και ως "επιτηρητής" της οδού διαφυγής, ειδοποιώντας άμεσα αν ο διάδρομος έχει αρχίσει να γεμίζει καπνό.
3. Σε κάθε όροφο: Καλό είναι να υπάρχει τουλάχιστον ένας ανιχνευτής καπνού ανά όροφο, συμπεριλαμβανομένου και του υπογείου. Ο καπνός ανεβαίνει, οπότε μία πυρκαγιά που ξεκινά στο σαλόνι (ισόγειο) μπορεί να μην ενεργοποιήσει έναν ανιχνευτή στον διάδρομο του πρώτου ορόφου, παρά μόνο όταν η σκάλα έχει ήδη γεμίσει επικίνδυνο καπνό, εμποδίζοντας τη διαφυγή. Κάθε όροφος χρειάζεται τη δική του πηγή προστασίας.
4. Κουζίνα: Εδώ δεν πρέπει να τοποθετείται ποτέ απλός ανιχνευτής καπνού, καθώς οι ατμοί και το μαγείρεμα θα προκαλούν συνεχείς ψεύτικους συναγερμούς, με κίνδυνο ο ήχος αυτός να γίνει συνήθεια και να αγνοείται. Για την κουζίνα, η λύση είναι ο ανιχνευτής θερμότητας, ο οποίος αγνοεί πλήρως τον καπνό και τους ατμούς, καθώς ενεργοποιείται μόνο από την απότομη άνοδο της θερμοκρασίας, όπως κάποια φωτιά από λάδι, ή αν η θερμοκρασία ξεπεράσει ένα επικίνδυνο όριο (π.χ. 58°C).
5. Λεβητοστάσιο, Υπόγειο ή Αποθήκη: Το υπόγειο ή η αποθήκη αποτελούν χώρους υψηλού κινδύνου, που συχνά ξεχνιούνται. Μπορεί να φιλοξενούν το λέβητα, το πλυντήριο, ηλεκτρικούς πίνακες ή αποθηκευμένα εύφλεκτα υλικά, από τα οποία μπορεί να ξεκινήσει μια φωτιά και να αναπτυχθεί για ώρα χωρίς να γίνει αντιληπτή, μιας και πρόκειται για σημεία στο σπίτι που δεν επισκεπτόμαστε τόσο συχνά.

✔️ Σωστή συντήρηση

Ένα σύστημα που δεν συντηρείται σωστά ή καθόλου είναι σαν να μην υπάρχει. Οπότε, είναι καλό να ακολουθείς κάποια προληπτικά βήματα ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να βεβαιωθείς ότι το σύστημα λειτουργεί αποτελεσματικά.

1. Μία φορά τον μήνα μπορείς να πατάς το κουμπί "Test" στον ανιχνευτή.
2. Μία φορά τον χρόνο χρειάζεται να αλλάζεις τις μπαταρίες σε ΟΛΟΥΣ τους αυτόνομους ανιχνευτές. Καλή πρακτική είναι να το κάνεις όταν αλλάζεις και την ώρα, για να μην το ξεχάσεις ποτέ.
3. Κάθε 8-10 χρόνια πρέπει να αντικαθιστάς τους αισθητήρες των ανιχνευτών καπνού, καθώς φθείρονται και σταματούν να είναι αποτελεσματικοί. Μπορείς να ελέγχεις την ημερομηνία κατασκευής τους στο πίσω μέρος της συσκευής.

Να θυμάσαι

Η εγκατάσταση συστημάτων πυρανίχνευσης δεν είναι πλέον μια προαιρετική αναβάθμιση. Για χιλιάδες ιδιοκτήτες είναι νομική υποχρέωση με αυστηρές προθεσμίες, ενώ για όλους τους υπόλοιπους είναι η βασική γραμμή άμυνας για την περιουσία και, κυρίως, τους συνανθρώπους μας.

Είτε ο νόμος σε υποχρεώνει είτε όχι, η επένδυση σε μερικούς απλούς ανιχνευτές καπνού είναι το ελάχιστο που μπορείς να κάνεις.