Στο πρώτο κείμενο ο ιστορικός παρουσιάζει τη ζωή, το έργο και τις ψυχικές αρετές του βασιλιά της Σπάρτης Αγησιλάου του Β΄, μιας από τις σημαντικότερες πολιτικές και στρατιωτικές προσωπικότητες της αρχαίας Ελλάδας, του ηγέτη με το πανελλήνιο όραμα, το οποίο διατήρησε και προσπάθησε να υλοποιήσει μέχρι το τέλος της ζωής του.

Μετά από μια εισαγωγή για το περιεχόμενο, τους λόγους σύνθεσής του και το ιστορικό πλαίσιο της δράσης του Αγησιλάου, ο μεταφραστής κάνει και έναν αναλυτικό σχολιασμό βασισμένο στις πηγές και στη σύγχρονη βιβλιογραφία, όπου εκτός των άλλων παρατίθενται για πρώτη φορά και αρκετές πληροφορίες από βυζαντινές πηγές.

Στη `Λακεδαιμονίων Πολιτεία` έρχεται στην επικαιρότητα η βαθιά διαφορά ανάμεσα στο ολιγαρχικό πολίτευμα της Σπάρτης και στην `Αθηναίων Πολιτεία`, φιλελεύθερη και δημοκρατική, πολιτικά συστήματα που με ελάχιστες αποκλίσεις επανεμφανίστηκαν στη διαδρομή του χρόνου και είναι κυρίαρχα στις μέρες μας.

Διαφέρουν μόνον στους `μηχανισμούς ελέγχου` και στην `επιβολή ποινών` προς τους παρεκτρεπομένους, που στην αρχαία εποχή λειτουργούσαν με μεγάλη αυστηρότητα και για τους άρχοντες και για τους αρχομένους, θέμα που στην εποχή μας εφαρμόζεται ετεροβαρώς.