Κάθε παίκτης αναλαμβάνει τον ρόλο ενός πρίγκιπα της Catan, αναπτύσσοντας τη δική του επαρχία και ανταγωνιζόμενος τον αντίπαλο για το ποιος θα δημιουργήσει την πιο επιτυχημένη περιοχή. Η βασική μορφή παιχνιδιού μοιάζει με το αρχικό Catan Card Game, όπου οι παίκτες επεκτείνουν τις επαρχίες τους χτίζοντας οικισμούς συνδεδεμένους με δρόμους.

Οι παίκτες μπορούν επίσης να κατασκευάσουν αναβαθμίσεις στους οικισμούς τους, οι οποίες τους προσφέρουν διάφορα πλεονεκτήματα, ή να αναβαθμίσουν τους οικισμούς σε πόλεις, ώστε να επιτρέπεται η κατασκευή περισσότερων επεκτάσεων. Όλες αυτές οι κατασκευές απαιτούν πόρους, τους οποίους οι παίκτες συγκεντρώνουν σε κάθε γύρο, ανάλογα με το αποτέλεσμα μιας ζαριάς. Σε κάθε γύρο τραβιούνται επίσης κάρτες για την ανανέωση του χεριού των παικτών.
Επιπλέον, οι παίκτες μπορούν να χρησιμοποιούν κάρτες δράσης, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα είτε τη δική τους επαρχία είτε την επαρχία του αντιπάλου.

Το The Rivals for Catan διαθέτει περιορισμένο αριθμό καρτών σε σχέση με το αρχικό Catan Card Game και δεν περιλαμβάνει τον ιδιαίτερα επιθετικό χαρακτήρα ορισμένων καρτών δράσης του παλιού παιχνιδιού. Για τον λόγο αυτό, όλες οι κάρτες δράσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την αρχή του παιχνιδιού, σε αντίθεση με το αρχικό παιχνίδι καρτών.

Εισαγωγικό Παιχνίδι (Introductory Game)
Εστιάζει στα βασικά στοιχεία του παιχνιδιού καρτών και προσφέρει gameplay πιο κατάλληλο για νέους παίκτες. Παίζεται μέχρι τους 7 πόντους νίκης και περιλαμβάνει 36 κάρτες Επεκτάσεων, κατανεμημένες σε τέσσερις στοίβες. Η διάρκεια του παιχνιδιού είναι περίπου 25–30 λεπτά για αρχάριους παίκτες.

Θεματικά Παιχνίδια (Theme Games)
Τρία Θεματικά Παιχνίδια προσθέτουν περισσότερους κανόνες, επεκτάσεις και πιο επιθετικές κάρτες. Μπορούν να παιχτούν είτε ξεχωριστά είτε συνδυαστικά σε μια παραλλαγή που ονομάζεται «Η Μονομαχία των Πριγκίπων» (The Duel of the Princes).
Κάθε Θεματικό Παιχνίδι προσθέτει 24 κάρτες Επεκτάσεων και Γεγονότων, οι οποίες προστίθενται σε δύο ξεχωριστές στοίβες, ανεξάρτητες από τις κάρτες του Εισαγωγικού Παιχνιδιού. Η διάρκεια ενός Θεματικού Παιχνιδιού είναι περίπου 45–60 λεπτά.

Όπως και στο αρχικό Catan Card Game, οι παίκτες μπορούν να παίξουν και το Tournament Game, όπου κάθε παίκτης επιλέγει εκ των προτέρων συγκεκριμένες κάρτες για να δημιουργήσει τη δική του τράπουλα, από την οποία θα τραβά κάρτες κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.

Θέμα

Το θεματικό πλαίσιο του The Rivals for Catan δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στη φεουδαρχική περίοδο του Μεσαίωνα, όπως στο αρχικό παιχνίδι καρτών.
Το Εισαγωγικό Παιχνίδι διαδραματίζεται στα πρώτα χρόνια του κόσμου της Catan, ενώ κάθε Θεματικό Παιχνίδι μεταφέρει τους παίκτες σε ολοένα πιο προχωρημένες ιστορικές περιόδους. Οι εποχές αυτές είναι γνωστές ως:

• Η Εποχή του Χρυσού (The Era of Gold)

• Η Εποχή της Αναταραχής (The Era of Turmoil)

• Η Εποχή της Προόδου (The Era of Progress)

• 2022 Årets Spel Best Adult Game Nominee