Τέσσερις Αμερικανοί καθηγητές αφηγούνται με γλαφυρό λόγο την ιστορία της Αρχαίας Ρώμης, που από μικρό χωριό στις όχθες του Τίβερη έφτασε να γίνει αυτοκρατορία ελέγχοντας τα βασίλεια της Μεσογείου από την Αρμενία και την Περσία ως κάτω στην Ιουδαία ανατολικά, κι από τη βρετανική νήσο μέχρι την Ιβηρική και τις βόρειες ακτές της Αφρικής.

Η εξιστόρηση των γεγονότων με την παράθεση εικόνων και χαρτών φτάνει μέχρι τον 5ο αιώνα μ.Χ. περιλαμβάνοντας τα τελευταία χρόνια της Δυτικής Αυτοκρατορίας και την Αναγέννηση της Ρώμης στην Ανατολή.

Για τον αναγνώστη, που διερωτάται τι ήταν εκείνο που έκανε μια τόσο μεγάλη αυτοκρατορία, τη μεγαλύτερη που γνώρισε ποτέ η Μεσόγειος, να αντέξει 600 ολόκληρα χρόνια, η απάντηση βρίσκεται στο ιδεολογικό πλαίσιο που στήριζε τους ισχυρισμούς της Ρώμης.

Η Ρώμη φρόντισε να διαδώσει στους υπηκόους των επαρχιών της ότι το ρωμαϊκό πνεύμα δεν ήταν ξένο με την ταυτότητά τους και πως η ίδια εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους. Να εμφυσήσει δηλαδή στους διαφορετικούς λαούς που κατοικούσαν στα εδάφη της αυτοκρατορίας ότι όλοι τους είχαν έναν και μάλιστα κοινό σκοπό.

Κι όταν η αίσθηση αυτή εξέπεσε, επόμενο ήταν να ακολουθήσει η πτώση της, την οποία επιτάχυναν οι βαρβαρικές επιδρομές. Η μεταφορά της Ρώμης στην Κωνσταντινούπολη, για να μπορέσει να επιζήσει, ήταν μονόδρομος.

Οι Βυζαντινοί είχαν απόλυτη επίγνωση των λόγων που τους έκαναν να αποκαλούν τους εαυτούς τους Ρωμαίους, αφού οι ίδιοι θεωρούσαν πως ήταν συνεχιστές και κληρονόμοι των παραδόσεων του Ρωμύλου, του Καμίλλου, του Αυγούστου και του Μεγάλου Κωνσταντίνου.

Χωρίς απολύτως καμία υπερβολή, η συναρπαστική γραφή των συγγραφέων θα μπορούσε να είναι και σενάριο ταινίας, ταξιδεύοντας τον αναγνώστη στον χρόνο με ιστορική ακρίβεια κι έναν τρόπο που πραγματικά μαγεύει…