Τα συμπληρώματα διατροφής είναι αρκετά παρεξηγημένα και αιωρούνται αρκετοί μύθοι σχετικά με την πρόσληψη, τις παρενέργειες και την αποτελεσματικότητά τους. Αφού ρίξεις μια ματιά στα καλύτερα συμπληρώματα για κάθε ανάγκη, πάμε να δούμε και 20 μύθους και αλήθειες γύρω από αυτά.

➡ Μύθοι

Συχνά οι άνθρωποι παρερμηνεύουμε κάτι που έχουμε ακούσει ή κάτι που θα μας πει κάποιος ειδικός. Η αλήθεια είναι ότι κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και κάτι που ισχύει για τον ένα δεν ισχύει για όλους. Οπότε πάντα είναι καλό να μαθαίνουμε και να καταλαβαίνουμε τις ανάγκες τους οργανισμού μας και να μην πιστεύουμε τους παρακάτω μύθους.

1. Προκαλούν αύξηση του βάρους

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι ικανά να προκαλέσουν αύξηση βάρους, παρά μόνο αν αυξηθεί η πρόσληψη θερμίδων! Γι' αυτό το λόγο συνιστάται να ακολουθείται μία ισορροπημένη διατροφή, σε συνδυασμό με την πρόσληψη συμπληρωμάτων διατροφής. 

2. Μπορούν να υποκαταστήσουν μία ισορροπημένη διατροφή

Η καλή διατροφή είναι η βάση ενός υγιούς οργανισμού και δευτερεύοντα ρόλο παίζει το εκάστοτε συμπλήρωμα. Σε καμία περίπτωση μην αντικαταστήσεις κάποιο γεύμα με ένα συμπλήρωμα και πάντα να συμβουλεύεσαι κάποιον ειδικό.

3. Τα χρειάζονται μόνο οι αθλητές

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να λαμβάνονται από όλους, ανεξαρτήτως άθλησης, για να ‘boostάρουν’ τον οργανισμό τους, σε περιπτώσεις όπου διαγνωστεί ότι υπάρχει κάποια έλλειψη και χρειάζεται επιπλέον ενίσχυση του οργανισμού.

4. Δεν έχουν παρενέργειες

Κι όμως τα συμπληρώματα έχουν παρενέργειες και σε πολλές περιπτώσεις ισχυρές αντενδείξεις! Πιο συγκεκριμένα, συμπληρώματα που συνδέονται με την άσκηση και την παραγωγή ενέργειας, όπως τα pre-workout, οι κρεατίνες και οι πρωτεΐνες σε σκόνη μπορεί να προκαλέσουν από γαστρεντερικές ενοχλήσεις, άγχος και αϋπνία, μέχρι και τοξικότητα και βλάβες στον οργανισμό.  Γι΄ αυτό το λόγο πάντα χρειάζεται να συμβουλευόμαστε έναν ειδικό, πριν την πρόσληψή τους.

5. Λειτουργούν ως PLACEBO 

Όχι, τα συμπληρώματα δεν είναι placebo! Τα συμπληρώματα αναπτύσσονται μετά από χρόνια ερευνών και αν το καλοσκεφτούμε η έννοια των συμπληρωμάτων προέκυψε από τα βότανα, που παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν τα παλαιότερα χρόνια και ακόμη χρησιμοποιούνται σε κάποιους πολιτισμούς.

6. Πρέπει να λαμβάνονται με άδειο στομάχι

Κάποια συμπληρώματα διατροφής απορροφώνται καλύτερα με άδειο στομάχι, όπως τα προβιοτικά, τα αμινοξέα και ο σίδηρος. Ενώ υπάρχουν και άλλα, όπως οι βιταμίνες A, D, E, K, το μαγνήσιο και τα ωμέγα-3, που απορροφώνται καλύτερα σε συνδυασμό με φαγητό.

7. Όσο πιο ακριβό, τόσο πιο καλό

Η τιμή δεν έχει καμία σχέση με την ποιότητα! Υπάρχουν εξαιρετικά οικονομικά συμπληρώματα, ενώ μπορεί και ακριβότερα συμπληρώματα να είναι value for money, παρόλα αυτά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί κριτήριο!

8. Λειτουργούν άμεσα

Υπάρχουν, πράγματι, συμπληρώματα που μπορεί να έχουν άμεσα αποτέλεσμα, όπως η κιτρουλίνη και διάφοροι ηλεκτρολύτες, όπως το κάλιο, το νάτριο ή το μαγνήσιο. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν είναι θέσφατο!

9. Απαγορεύεται η λήψη τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα

Πολλά συμπληρώματα διατροφής συστήνονται και για μία ζωή, αναλόγως τις διατροφικές ανάγκες, τη γενική υγεία, αλλά και τυχόν ελλείψεις, που μπορεί να παρουσιάζει ένα άτομο. Για παράδειγμα, σε χώρες, όπου δεν έχει πολύ ήλιο, συστήνεται η λήψη βιταμίνης D όλο το χρόνο, vegan και χορτοφάγοι καλό είναι να λαμβάνουν βιταμίνη B12 ενώ άνθρωποι με χρόνιες παθήσεις, όπως οστεοπόρωση μπορεί να χρειάζονται συμπληρώματα ασβεστίου εφ' όρου ζωής.

10. Όσο περισσότερα, τόσο καλύτερα

Η πρόσληψη συμπληρωμάτων χωρίς να υπάρχει ανάγκη μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας και να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα. Σημασία έχει με την διενέργεια των κατάλληλων εξετάσεων να αντιληφθούμε τις ανάγκες του οργανισμού μας, να συμβουλευτούμε το γιατρό ή το φαρμακοποιό μας και να επιλέξουμε συμπληρώματα με βάση αυτές.

11. Πρέπει να προτιμάμε μόνο φυσικά συμπληρώματα

Unpopular opinion, αλλά όσο φυσικό και να είναι ένα συμπλήρωμα για να φτάσει στην μορφή που το λαμβάνουμε περνά από αρκετή επεξεργασία. Οπότε, μπορούμε να προτιμήσουμε ένα φυτικό συμπλήρωμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι το ίδιο με την πρόσληψη της συγκεκριμένης ουσίας από κάποιον φυσικό παράγοντα (π.χ. τροφές, ήλιος κλπ.).

➡ Αλήθειες

Αφήνοντας πίσω τους μύθου, περνάμε στις αλήθειες, στις οποίες αξίζει να δώσουμε βάση και είναι αυτές οι οποίες θα μας οδηγήσουν στη σωστή πρόσληψη και αποφυγή ανεπιθύμητων παρενεργειών.

12. Μπορούν να ενισχύσουν μία ισορροπημένη διατροφή

Δεν είναι τυχαίο που αθλητές που ακολουθούν ισορροπημένα προγράμματα διατροφής ενισχύουν την προσπάθεια τους αυτή με συμπληρώματα ανάλογα των αναγκών τους. Αυτός είναι και ο λόγος που λαμβάνονται εξ΄αρχής, ώστε να δράσουν συμπληρωματικά και να ενισχύσουν τα φυσικά επίπεδα του οργανισμού.

13. Έχουν αντενδείξεις και πρέπει να συμβουλευόμαστε τον φαρμακοποιό ή/και τον γιατρό μας

Σκεφτείτε ότι υπάρχουν συμπληρώματα τα οποία μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και την πήξη του αίματος ή/και τον ρυθμό της καρδιάς, όπως η Βιταμίνη Ε, η οποία σε μεγάλες δόσεις (>400 IU/ημέρα) μπορεί να μειώσει την πήξη του αίματος ή συμπληρώματα με καφεΐνη, που μπορεί να προκαλέσουν ταχυκαρδία και αυξημένη πίεση.

14. Μπορούν να λειτουργήσουν θεραπευτικά σε διάφορες παθήσεις

Ας αναλογιστούμε την έλλειψη βιταμίνης D, βιταμίνης Β12, αλλά και περιπτώσεις όπως υψηλών επιπέδων χοληστερίνης. Η σωστή πρόσληψη των απαραίτητων συμπληρωμάτων στις παραπάνω, και σε πολλές ακόμη, περιπτώσεις αποδεικνύεται σωτήρια και προλαμβάνει ανεπιθύμητες καταστάσεις.

15. Κάθε συμπλήρωμα έχει συγκεκριμένο τρόπο που πρέπει να λαμβάνεται

Εκτός από το ότι κάποια συμπληρώματα διατροφής απορροφώνται καλύτερα με άδειο στομάχι κι άλλα με γεμάτο, κάποια συμπληρώματα είναι ελαιοδιαλυτά, άλλα πρέπει να λαμβάνονται τις πρωινές ώρες, άλλα τις βραδινές, ενώ κάποια άλλα πρέπει για παράδειγμα να λαμβάνονται μακριά από γαλακτοκομικά! Φρόντισε, λοιπόν, να ξέρεις ποια είναι η ιδανική ώρα πρόσληψης για κάθε συμπλήρωμα.

16. Χρειάζονται ένα χρονικό διάστημα για να λειτουργήσουν 

Τα περισσότερα συμπληρώματα πρέπει να πιάσουν επίπεδα στον οργανισμό για να έχουν αποτέλεσμα και ο χρόνος δράσης διαφέρει από οργανισμό σε οργανισμό. Για παράδειγμα, οι πολυβιταμίνες μπορεί να λειτουργήσουν από μερικές ημέρες έως μερικές εβδομάδες μετά, ενώ συμπληρώματα για τις αρθρώσεις μπορεί να δράσουν έως και 2-3 μήνες μετά.

17. Κάποια μπορούν να λαμβάνονται για μια ζωή και άλλα χρειάζονται μικρές διακοπές

Πολλές φορές θα παρατηρήσει κανείς ότι συστήνεται η λήψη συμπληρωμάτων για 3 μήνες και έπειτα 1 μήνα διακοπή, με σκοπό να αποφευχθεί η εξοικείωση του οργανισμού σε αυτά ή πιθανές παρενέργειες. Για παράδειγμα, ο σίδηρος είναι καλό να λαμβάνεται μόνο όταν διαγνωσθεί έλλειψη, καθώς η υπερβολική λήψη μπορεί να προκαλέσει τοξικότητα. Από την άλλη, οι πολυβιταμίνες και τα προβιοτικά μπορούν να καταναλώνονται συνεχώς, στις σωστές ποσότητες.

18. Το αλκοόλ μειώνει την απορρόφηση

Ναι, μπορεί να μην μας αρέσει αλλά είναι αλήθεια. Το αλκοόλ όχι μόνο μειώνει τα αποθέματα βιταμινών και μετάλλων στο σώμα μας, αλλά ακόμη κι αν προσλαμβάνουμε συμπληρώματα για την κάλυψη των ελλείψεων, μπορεί να μειώσει την απορρόφησή τους. Καλό είναι, λοιπόν, να αποφεύγεται η συνεχής και σε μεγάλες ποσότητες κατανάλωση αλκοόλ και για αυτό το λόγο.

19. Οι καπνιστές πρέπει να λαμβάνουν μεγαλύτερες ποσότητες βιταμίνης C

Είναι γεγονός ότι η νικοτίνη καταστρέφει τις αντιοξειδωτικές ουσίες. Γι΄αυτό το λόγο συνίσταται στους καπνιστές να λαμβάνουν περισσότερη βιταμίνη C, η οποία αποτελεί ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό. Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και προστατεύει τον οργανισμό από τις ελεύθερες ρίζες, τη βασική αιτία φθοράς και γήρανσης των κυττάρων, ενώ μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης στεφανιαίας νόσου.

20. Πολλά δεν είναι εγκεκριμένα, απλώς γνωστοποιημένα στον ΕΟΦ

Ναι! Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην γνωστοποίηση και τον έγκριση. Ως προς τη γνωστοποίηση, αφορά μία τυπική διαδικασία καταγραφής ενός προϊόντος, χωρίς αυστηρό έλεγχο από τις αρχές για τη διάθεσή του στην αγορά. Η έγκριση, από την άλλη, αφορά κυρίως φαρμακευτικά προϊόντα, που απαιτούν αποδείξεις για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους. Τα περισσότερα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι απαραίτητο να έχουν πάρει έγκριση, αρκεί η γνωστοποίηση στον ΕΟΦ.