5 βιβλία που πρέπει να διαβάσεις τουλάχιστον 1 φορά στη ζωή σου
5 βιβλία που πρέπει να διαβάσεις, όχι για να εντυπωσιάσεις, αλλά για να τα απολαύσεις!
Όλοι έχουμε ακούσει για τα «κλασικά» που πρέπει να έχεις διαβάσει: τον Ντοστογιέφσκι, τη Γουλφ, τον Προύστ — βιβλία που μοιάζουν με τρόπαια στη βιβλιοθήκη, αλλά που ελάχιστοι έχουν πραγματικά διαβάσει μέχρι τέλους. Αυτό εδώ το άρθρο δεν είναι για αυτά τα βιβλία.
Εδώ θα βρεις πέντε προτάσεις που δεν φιγουράρουν συχνά σε λίστες «λογοτεχνικού κανόνα». Δεν είναι απαραίτητα «υψηλή» λογοτεχνία, δεν είναι δήθεν, και σίγουρα δεν χρειάζεται να έχεις πτυχίο φιλολογίας για να τα απολαύσεις. Είναι βιβλία που τα ξεκινάς και δεν θέλεις να τα αφήσεις. Που τα διαβάζεις σε καφέ, στο μετρό, λίγο πριν κοιμηθείς — όχι για να πεις ότι τα διάβασες, αλλά γιατί πραγματικά σε κράτησαν.
Ναι, μπορεί να είναι λίγο guilty pleasure, αλλά ξέρεις κάτι; Δεν υπάρχει τίποτα πιο αυθεντικά λογοτεχνικό από το να διαβάζεις κάτι που σε κάνει να νιώθεις.
1. Και δεν Έμεινε Κανένας – Αγκάθα Κρίστι
Αν είναι να διαβάσεις ένα αστυνομικό μυθιστόρημα στη ζωή σου, να είναι αυτό. Το προτείνω με το χέρι στην καρδιά, γιατί είναι ό,τι πιο κοντά σε τελειότητα στο είδος του. Κλασικό locked room μυστήριο – δέκα άγνωστοι μαζεμένοι σε ένα απομονωμένο νησί, αρχίζουν να πεθαίνουν ένας-ένας με τρόπους που θυμίζουν ένα παιδικό ποιηματάκι. Ο δολοφόνος; Κάποιος ανάμεσά τους.
Και κάπου εκεί ξεκινάει το πραγματικό παιχνίδι. Η Αγκάθα Κρίστι δεν γράφει απλώς καλά αστυνομικά. Είναι η βασίλισσα του είδους — και αυτό εδώ είναι το καλύτερό της. Η ατμόσφαιρα, οι ρυθμοί, και το plot twist (που λένε και στο χωριό μου), θα σε κάνουν να λατρέψεις τα αστυνομικά, ακόμα κι αν νόμιζες ότι δεν είναι «το στιλ σου».
Δεν είναι τυχαίο που είναι από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία στον κόσμο.
«Τώρα μικρός στρατιώτης υπήρχε μόνο ένας, πήγε και κρεμάστηκε και δεν έμεινε κανένας».
Δέκα άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι φτάνουν στο Σόλτζερ, ένα μικρό νησί στα ανοιχτά του Ντέβον. Τους έχει προσκαλέσει όλους στη μοναδική έπαυλη του νησιού ένας μυστηριώδης οικοδεσπότης.
Καθώς μαζεύονται για να δειπνήσουν, ένας δίσκος γραμμοφώνου αρχίζει να παίζει και η φωνή του αόρατου οικοδεσπότη τούς κατηγορεί ότι καθένας κρύβει το δικό του ένοχο μυστικό. Προτού τελειώσει η βραδιά, ένας από όλους τους πέφτει νεκρός. Οι υπόλοιποι συνειδητοποιούν με τρόμο ότι βρίσκονται παγιδευμένοι σ’ ένα έρημο νησί, μ’ έναν δολοφόνο ανάμεσά τους. Έναν δολοφόνο που ετοιμάζεται να χτυπήσει ξανά… και ξανά…
Το πιο ευφυές στη σύλληψή του έργο της Κρίστι, που έχει μεταφραστεί σε πάνω από πενήντα γλώσσες. Το 2015 αναδείχτηκε σε διεθνή ψηφοφορία ως το καλύτερό της μυθιστόρημα. Είναι το μεγαλύτερο μπεστ σέλερ της αστυνομικής λογοτεχνίας διαχρονικά.
2. Το Σπίτι Δίπλα στο Ποτάμι – Λένα Μαντά
ΟΚ, το ομολογώ: το διάβασα. Και όχι απλώς το διάβασα — το κατάπια. Ίσως να ντρέπομαι λιγάκι να το λέω δημόσια (συγγνώμη, Λένα), γιατί ξέρεις πώς είναι… όλοι δήθεν διαβάζουν μόνο Καζαντζάκη και Χεμινγουέι, αλλά η αλήθεια είναι πως αυτό το βιβλίο σε ρουφάει.
Πέντε αδελφές, ένα σπίτι δίπλα σε ένα ποτάμι, μια μάνα που τις μεγάλωσε με τα όλα της, και η ζωή τους να ξεδιπλώνεται σελίδα-σελίδα με έρωτες, λάθη, επιλογές και μυστικά. Η Λένα Μαντά έχει αυτό το χάρισμα: γράφει με τρόπο που σε κάνει να νοιάζεσαι για τους ήρωες σαν να είναι φίλοι σου. Δεν προσποιείται, δεν στο παίζει βαθιά — κι όμως, σε πετυχαίνει εκεί που δεν το περιμένεις.
Το προτείνω γιατί το απόλαυσα. Γιατί με έκανε να θυμηθώ ανθρώπους, καταστάσεις και συναισθήματα που είχα βάλει στο συρτάρι. Και γιατί, μερικές φορές, αυτό που χρειάζεσαι δεν είναι ένα μεγάλο λογοτεχνικό έπος, αλλά μια ιστορία που μιλάει.
Η ζωή δεν τελειώνει. Κυλάει πάντα σαν το ποτάμι. Αν δεν κρατήσεις γερά τα κουπιά, η βάρκα σου θα γίνει κλαράκι, που θα πλέει ακυβέρνητο στα θολά νερά του. «Η ζωή είναι σαν το ποτάμι που κυλάει αυτή τη στιγμή μπροστά μας. Εύκολα σε παρασύρει και σε τραβάει όπου εκείνο πηγαίνει. Όπως ένα ποτάμι δε γυρίζει πίσω, έτσι κι εσείς, αν σας παρασύρει, δε θα μπορέσετε να γυρίσετε… Να προσέχετε πάντα το ποτάμι… Μη σας παρασύρει…» Η Μελισσάνθη, η Ιουλία, η Ασπασία, η Πολυξένη και η Μαγδαληνή μεγαλώνουν με τη μητέρα τους σ’ ένα χωριό στον Όλυμπο, δίπλα σ’ ένα ποτάμι. Αυτό που επιθυμούν και οι πέντε είναι να γνωρίσουν τη ζωή μακριά από το πατρικό τους. Και θα το καταφέρουν! Η μοίρα θα τις στείλει στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, κάνοντας το όνειρο πραγματικότητα. Μόνο που, καμιά φορά, τα όνειρα γίνονται εφιάλτες που στοιχειώνουν και κυνηγούν… Πέντε γυναίκες, πέντε ζωές συγκλονιστικές, γεμάτες έρωτα και ανατροπές, ενώ το σπίτι δίπλα στο ποτάμι περιμένει υπομονετικά αυτό που ξέρει ότι θα συμβεί.
3. Όταν το Σώμα Λέει Όχι – Gabor Maté
Από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία — και από εκείνα που δεν ξεχνάς εύκολα. Ο Gabor Maté έχει δεχτεί κριτική, κυρίως επειδή συνδέει το χρόνιο στρες και την καταπιεσμένη συναισθηματική ζωή με αυτοάνοσες ασθένειες και άλλες σοβαρές παθήσεις. Προσωπικά, όμως, βρήκα το βιβλίο συγκλονιστικά διαφωτιστικό.
Με αφορμή αληθινές ιστορίες ασθενών και μια μεγάλη δόση ενσυναίσθησης, μιλά για κάτι που βαθιά μέσα μας όλοι καταλαβαίνουμε: ότι το σώμα μας μιλά — και, όταν δεν το ακούμε, στο τέλος φωνάζει.
Disclaimer: Αν έχεις health anxiety (εγώ έχω), θα σου πω με το χέρι στην καρδιά ότι το βιβλίο αναφέρεται σε πολλές σοβαρές ασθένειες. Μπορεί να σε δυσκολέψει — αλλά για μένα, δεν λειτούργησε ως trigger. Το αντίθετο. Ένιωσα ότι με βοήθησε να καταλάβω καλύτερα τον εαυτό μου και το σώμα μου.
Το προτείνω, όχι επειδή έχει «όλες τις απαντήσεις», αλλά γιατί μπορεί να σου δώσει μερικές πολύ χρήσιμες ερωτήσεις. Κι αυτό, καμιά φορά, είναι το πιο σημαντικό.
Στο διεθνές bestseller Όταν το σώμα λέει όχι ο Gabor Maté εξηγεί τι είναι το κρυφό στρες, πώς μας οδηγεί σε μια σειρά από ασθένειες – και, το κυριότερο, πώς μπορούμε να θεραπευτούμε. Μπορεί ένας άνθρωπος να πεθάνει –κυριολεκτικά– από μοναξιά; Συνδέονται τα καταπιεσμένα συναισθήματα με το Αλτσχάιμερ; Υπάρχει άραγε η «προσωπικότητα του καρκινοπαθούς»;
Tα σύγχρονα επιστημονικά ευρήματα επιβεβαιώνουν την αρχαία σοφία: τα συναισθήματα επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία μας. Τα καταπιεσμένα συναισθήματα προκαλούν στρες, που με τη σειρά του αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία πολλών παθήσεων.
Ο γιατρός Gabor Maté είναι ειδικός σε θέματα τραύματος, εξαρτήσεων και στρες. Στο έργο του αυτό αντλεί στοιχεία από πρωτοποριακές έρευνες, καθώς και από τις αληθινές ιστορίες ασθενών του, για να εξετάσει τον ρόλο που παίζει το κρυφό στρες στην εμφάνιση μιας σειράς ασθενειών, όπως οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η αρθρίτιδα, o καρκίνος και μια σειρά από αυτοάνοσα. Επιπρόσθετα, ο συγγραφέας προχωρά ένα βήμα παρακάτω παρουσιάζοντας τους 7 Κανόνες της Θεραπείας, που μας οδηγούν από το στάδιο της Αποδοχής σε αυτό της Αυτονομίας.
Με συμπόνια και σοφία, στο βιβλίο αυτό ο Gabor Maté ξαναβάζει στον πυρήνα της ιατρικής τη σύνδεση μυαλού-σώματος και μας δείχνει τον τρόπο ώστε να προφυλάξουμε την υγεία μας.
4. Αχανής Μοναξιά – Kristin Hannah
Ναι, η Κριστίν Χάνα έχει γράψει Το Αηδόνι, έχει γράψει και τις Πυγολαμπίδες. Αλλά το κλάμα που έριξα με το Αχανής Μοναξιά, δεν το έχω ξαναρίξει με κανένα άλλο βιβλίο. Μιλάμε για πολύ κλάμα — το «σταματάω να διαβάζω για να φυσήξω τη μύτη μου» είδος.
Και θα μου πεις: κουκλίτσα μου, είπες θα μας προτείνεις βιβλία για να τα απολαύσουμε — όχι για να μας διαλύσεις. Ε, ποιος είπε ότι το ένα αποκλείει το άλλο; Αν ένα βιβλίο σε κάνει να νιώσεις τόσο έντονα, τότε κάτι κάνει καλά.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στην άγρια, παγωμένη Αλάσκα του ’70, σε ένα τοπίο που είναι τόσο πανέμορφο όσο και επικίνδυνο, όπως και οι άνθρωποι που το κατοικούν. Είναι μια ιστορία για την οικογένεια, τον φόβο, την αγάπη και την επιβίωση — τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική.
Το προτείνω γιατί με τσάκισε (με την καλή έννοια). Και γιατί είναι από εκείνα τα βιβλία που, όταν τα κλείσεις, νιώθεις ότι έχεις ζήσει κάτι.
Μια γυναίκα πρέπει να είναι δυνατή σαν ατσάλι εδώ… Εδώ επιτρέπεται να κάνεις μόνο ένα λάθος. Το δεύτερο θα σε σκοτώσει!» 1974. Ο Ερντ έχει μόλις επιστρέψει από το Βιετνάμ, όπου ήταν αιχμάλωτος πολέμου, και δεν μπορεί να στεριώσει σε καμία δουλειά. Όταν κληρονομεί ένα σπίτι στην Αλάσκα, διακρίνει μια ευκαιρία διαφυγής και μετακομίζει εκεί με τη σύζυγο και την έφηβη κόρη του. Όμως η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα είναι δύσκολη, παρότι η τοπική κοινωνία τούς υποδέχεται εγκάρδια. Το αφόρητο κρύο, η πείνα και το μόνιμο σκοτάδι του χειμώνα βγάζουν στην επιφάνεια τον χειρότερο εαυτό τού Ερντ που ξεσπά βίαια στην Κόρα, τη γυναίκα του. Εκείνη προσπαθεί με νύχια και με δόντια να κρατήσει την οικογένεια ενωμένη και να προστατεύσει την έφηβη Λένι που, σε πείσμα των σκληρών συνθηκών, βιώνει τον πρώτο της έρωτα… Μια επική ιστορία για την ανθρώπινη επιβίωση και τον νεανικό έρωτα που ανθίζει κόντρα στις αντιξοότητες της ζωής. Ένα μυθιστόρημα με καφκικές αποχρώσεις, που παράλληλα αναδίδει ελπίδα και δύναμη. #1 Best seller των New York Times από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας «Συνδυάζοντας την αρχαία ελληνική τραγωδία με μια ιστορία αγάπης σαν του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, η Hannah αναπλάθει με σαγηνευτικές λεπτομέρειες τη ζωή των κατοίκων της Αλάσκας… Η Αχανής μοναξιά είναι ένας άθλος!» ―Kirkus Reviews H Kristin Hannah έχει γράψει περισσότερα από είκοσι μυθιστορήματα, πολλά από τα οποία έχουν μπει στη λίστα των best seller των New York Times . Πρώην δικηγόρος που εγκατέλειψε την καριέρα της για να γίνει συγγραφέας, ζει με τον σύζυγο και τον γιο της στις ΗΠΑ. Το μυθιστόρημά της Το αηδόνι έγινε διεθνές best seller με πωλήσεις άνω των τριών εκατομμυρίων παγκοσμίως. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα γι` αυτή στο www.kristinhannah.com και στο Facebook.
5. Sapiens: Μια Σύντομη Ιστορία του Ανθρώπου – Yuval Noah Harari
Το προτείνω γιατί σου αλλάζει τελείως τον τρόπο που βλέπεις την ανθρωπότητα — και μαζί και τον εαυτό σου. Ο Harari παίρνει όλες αυτές τις «πεποιθήσεις» που έχουμε στο μυαλό μας (τι είναι φυσιολογικό, τι είναι φυσικό, τι είναι κοινωνικό, τι είναι φαντασίωση — spoiler: πολλά απ’ όσα πιστεύουμε είναι καθαρή φαντασίωση) και τις γυρνάει ανάποδα.
Είναι μια ανατρεπτική ματιά στην ιστορία μας, όχι τόσο σαν καταγραφή γεγονότων, αλλά σαν αποδόμηση των πεποιθήσεων που μας διαμορφώνουν — από τη θρησκεία μέχρι το χρήμα, το κράτος, τις διατροφικές συνήθειες, και το γιατί κάνουμε scroll στο Instagram στις 2 το πρωί.
Επιπλέον μπόνους: Αν βαριέσαι να διαβάζεις — οκ, λάθος άρθρο διαβάζεις αλλά ποτέ δεν ξέρεις — κυκλοφορεί και σε graphic novel έκδοση.
Είναι ένα βιβλίο που ανοίγει κουβέντες, προκαλεί σκέψη και σε κάνει να πεις «α, δεν το είχα σκεφτεί ποτέ έτσι». Και για μένα, αυτό είναι από μόνο του λόγος για να το προτείνω.
Εκατό χιλιάδες χρόνια πριν τουλάχιστον έξι «ανθρώπινα» είδη κατοικούσαν στη γη. Σήμερα υπάρχει μόνο ένα. Ο Homo Sapiens, δηλαδή εμείς. Πώς τα κατάφερε το είδος μας στη μάχη για την κυριαρχία; Πώς βρέθηκαν οι τροφοσυλλέκτες πρόγονοί μας να στήνουν πόλεις και βασίλεια; Πώς φτάσαμε να πιστεύουμε σε θεούς, σε έθνη και σε ανθρώπινα δικαιώματα; Να εμπιστευόμαστε χρήματα, νόμους και βιβλία; Να υποδουλωνόμαστε σε γραφειοκρατίες, χρονοδιαγράμματα και καταναλωτικά μοντέλα; Και πώς θα είναι ο κόσμος μας στις χιλιετίες που θα έρθουν; Ο καθηγητής Γιουβάλ Νώε Χαράρι διατρέχει όλη την ανθρώπινη ιστορία, από τους πρώτους ανθρώπους που περπάτησαν στη γη μέχρι τις ριζοσπαστικές –και ενίοτε καταστροφικές– καινοτομίες της Γνωστικής, της Αγροτικής και της Επιστημονικής Επανάστασης. Αντλώντας από ένα τεράστιο φάσμα επιστημών (βιολογία και γενετική, παλαιοντολογία και ιστορία, ανθρωπολογία, κοινωνιολογία και οικονομικά), προσφέρει πρωτότυπες, αναπάντεχες και συχνά διασκεδαστικές απαντήσεις στα πιο κρίσιμα ερωτήματα: Γιατί μπόρεσαν οι άνθρωποι να συγκεντρωθούν σε εκπληκτικά μεγάλους πληθυσμούς, ενώ οι άλλες ομάδες πρωτευόντων δεν ξεπερνούν τα εκατόν πενήντα άτομα; Επειδή, λέει, το ταλέντο μας στο κουτσομπολιό μάς επιτρέπει να συγκροτούμε δίκτυα σε κοινωνίες που θα ήταν υπερβολικά μεγάλες για προσωπικές σχέσεις ανάμεσα σε όλα τα μέλη τους, ενώ οι «φαντασιακές πραγματικότητες» που διαμορφώνουμε και αποδεχόμαστε –όπως το χρήμα, η εκκλησία, οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης– μας κρατάνε σε τάξη. Ποιος καλλιέργησε ποιον, ο άνθρωπος ή το σιτάρι; Το σιτάρι… Μολονότι οι έννοιες είναι ασυνήθιστες και περίπλοκες, η επιδέξια πρόζα και το πικρό, ανατρεπτικό χιούμορ του Χαράρι τα βγάζουν πέρα με ένα υλικό που μπορεί να προσφερόταν για ακαδημαϊκή πλήξη. Άλλωστε το βιβλίο επανέρχεται συχνά σ’ ένα άλλο ερώτημα: Όλη αυτή η πρόοδος κάνει άραγε τη ζωή μας πιο εύκολη κι εμάς πιο ευτυχισμένους; Η απάντηση μπορεί να σας απογοητεύσει.
Άφησε πρώτος το σχόλιό σου!